Het eerste filmpje in de Kossakovsky-estafette is binnen. De jonge Nederlandse filmmaker Tom Fassaert (27) liep tijdens zijn lunchpauze naar buiten en trof een man in een bouwkeet. 'Het was de eerste man die ik tegen kwam. Vond het wel een grappig figuurtje. Toen heb ik de camera op hem gezet. À la Kossakovsky, hé.'
Tom Fassaert studeerde dit jaar af aan de Nederlandse Film en Televisie Academie in Amsterdam. Zijn eindexamenfilm Doel leeft is een filmische schets in zwart-wit beelden van een dorpsgemeenschap die zich binnen een teloorgaande omgeving staande probeert te houden. Doel leeft kreeg op het Nederlands Film Festival een nominatie voor de Tuchinski Award voor de beste film van de Nederlandse Film en Televisie Academie in Amsterdam.
1. Niet filmen als je ook zonder kan.
2. Niet filmen als je eigenlijk iets wilt zeggen - zeg of schrijf het dan. Film alleen als je iets wilt tonen, of als je wilt dat mensen naar iets kijken. Dit betreft zowel de gehele film als ieder afzonderlijk shot ín de film.
3. Niet filmen als je de boodschap al van tevoren weet - wordt dan leraar. Probeer de wereld niet te redden, of te veranderen. Het is beter dat jouw film jou verandert. Ontdek de wereld en jezelf tijdens het filmen.
4. Film niet iets waaraan je een hekel hebt. Film ook niet iets waar je alleen maar van houdt. Film alleen als je niet zeker bent van je hekel aan of liefde voor het onderwerp. Twijfel is cruciaal voor kunst. Film vanuit zowel haat als liefde.
5. Je hebt je hersenen nodig vóór en ná het filmen, maar gebruik ze niet tijdens het filmen. Film op intuïtie en instinct.
6. Probeer mensen niet te dwingen een handeling of woorden te herhalen. Het leven is onherhaalbaar en onvoorspelbaar. Wacht, kijk, voel en wees gereed voor je eigen manier van filmen. Onthoud dat de beste films onnavolgbaar zijn. Onthoud dat de beste films voortgekomen zijn uit unieke shots. Onthoud dat de beste shots unieke momenten uit het leven zijn die nooit meer gefilmd kunnen worden.
7. Shots zijn de basis van iedere film. De allereerste film ooit bestond immers uit één enkel shot - een documentaireshot trouwens - zonder enig verhaal. Of het verhaal zat in dat shot. Shots moeten eerst en vooral de kijkers van impressies voorzien die ze nog niet eerder hebben gehad.
8. Een verhaal is belangrijk voor een documentaire, maar perceptie is zeker zo belangrijk. Bedenk eerst wat de kijkers zullen voelen, wanneer ze jouw shots zien. Geef dan structuur aan je film om er drama in aan te brengen, daarbij gebruikmakend van de grilligheden in hun emoties.
9. Documentaire is de enige kunstvorm waarbij ieder esthetisch element bijna altijd ethische aspecten heeft en ieder ethisch aspect esthetisch gebruikt kan worden. Probeer menselijk te blijven, vooral tijdens het monteren. Misschien zouden aardige mensen geen films moeten maken.
10. Vergeet mijn regels. Zoek je eigen regels. Er is altijd iets dat alleen jij kan filmen en helemaal niemand anders.
